Een vergunning is verleend, de klant wil beginnen en dan komt er een brief van een buur. Voor aannemers en installateurs is dat een bekende situatie. Wat er dan gebeurt, hangt af van de procedure en van de termijnen. Hieronder staat hoe het werkt, in de volgorde waarin je er mee te maken krijgt.
Wie kan bezwaar maken
Bezwaar maken kan een belanghebbende. Dat is meestal een buur of iemand die op een andere manier door het besluit wordt geraakt, bijvoorbeeld door verlies van uitzicht of schaduw. Je hoeft niet naast het bouwplan te wonen, maar je moet kunnen laten zien dat het besluit jou raakt. De Rijksoverheid legt dat uit op de pagina kan ik bezwaar maken tegen de bouwplannen van mijn buren.
Voor vergunningvrij werk is geen bezwaar mogelijk, omdat er geen besluit is. Een buur kan dan hooguit de gemeente vragen om te kijken of de regels worden nageleefd.
De termijn van zes weken
Bij de reguliere procedure is de bezwaartermijn zes weken. Hij begint op de dag na de bekendmaking van het besluit. Het bezwaar gaat naar de gemeente zelf, die het besluit heeft genomen. Dat staat zo bij het Informatiepunt Leefomgeving, op de pagina over inspraak en rechtsbescherming.
De gemeente kijkt het besluit opnieuw na. Neemt ze het bezwaar over, dan kan de vergunning worden ingetrokken of gewijzigd. Wijst ze het af, dan kan de buur in beroep bij de rechtbank. De termijn voor beroep is ook zes weken.
Een voorbeeld. De gemeente maakt op 12 oktober bekend dat ze een vergunning verleent voor een uitbouw aan de Kastanjelaan 8 in Voorbeeldstad. De zes weken lopen tot en met 23 november. Tot dat moment kan de buur bezwaar maken.
Bij de uitgebreide procedure: eerst zienswijze, dan beroep
Bij de uitgebreide procedure is het anders. Daar is geen bezwaar, omdat de burger al eerder kon reageren. Het ontwerpbesluit ligt zes weken ter inzage en in die periode kan iedereen een zienswijze indienen. Daarna neemt de gemeente het definitieve besluit. Wie het daar niet mee eens is, gaat rechtstreeks in beroep bij de rechtbank, binnen zes weken na de terinzagelegging van het besluit.
Dat betekent dat bezwaarmakers hun kans al hebben gehad vóór het besluit. Wie geen zienswijze heeft ingediend, kan daarna vaak niet meer in beroep. Hoe het ontwerpbesluit werkt, lees je in ontwerpbesluit: wat is het en wat kun je ermee, de procedures zelf in reguliere of uitgebreide procedure.
Rechtbank en Raad van State
Beroep gaat in eerste instantie naar de rechtbank. Is een partij het niet eens met de uitspraak, dan is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Voor de meeste woningbouwklussen blijft het bij de rechtbank. Voor grotere projecten loopt het soms door.
Dit duurt in de regel maanden, soms langer. Een uitspraak kost tijd, en die tijd tikt voor een bouwer weg.
Mag je beginnen tijdens de termijn
Dit is de vraag waarom aannemers meelezen. De vergunning treedt in werking op de dag na de bekendmaking, dus formeel kun je beginnen. Maar zolang de bezwaartermijn loopt, is het nog niet zeker dat de vergunning blijft staan. Een bezwaar zet de vergunning niet vanzelf stil, maar een buur kan de rechter vragen om een voorlopige voorziening. De rechter kan dan bepalen dat er voorlopig niet gebouwd mag worden.
Veel opdrachtgevers wachten daarom de bezwaartermijn af voordat ze beginnen met bouwen. Niet omdat het moet, maar omdat het risico anders bij hen ligt. Bespreek dit met je klant voor je een startdatum afspreekt, en leg het vast in je offerte of planning. Wat precies in jouw geval verstandig is, hangt af van de situatie en is een vraag voor een jurist.
Wat jij als bouwer kunt doen
Je hebt als uitvoerder weinig invloed op wat een buur doet, maar wel op hoe groot de kans op bezwaar is. Praat vooraf. Een buur die is geïnformeerd over een uitbouw, over de bouwtijd en over de overlast, maakt minder snel bezwaar dan een buur die het uit de krant moet halen. Dat is geen garantie, maar het helpt vaak.
Zorg ook dat je klant de plannen laat zien aan de direct omwonenden voordat de aanvraag wordt ingediend. Dat is geen wettelijke eis, maar een gesprek kost een kwartier en voorkomt soms maanden vertraging.
Voor je eigen planning is het goed om twee scenario’s klaar te hebben. In het ene begin je zes weken na het besluit, in het andere moet je een maand of langer wachten omdat er bezwaar is. Zo ben je niet verrast, en kun je je personeel en materiaal ook in het tweede geval ergens anders inzetten.
Een praktische gewoonte: bewaar de datum van bekendmaking van elke vergunning waarvoor je werkt. Zet de einddatum van de bezwaartermijn in je agenda en bel je klant een dag later om te vragen of er post is gekomen van de gemeente of de rechtbank. Zo weet je binnen een dag of je door kunt.
Wat dit betekent voor jouw planning
Voor je planning tel je als volgt. Na het besluit volgen zes weken bezwaartermijn. Komt er bezwaar, dan kan de gemeente enkele weken tot maanden bezig zijn met de beslissing op bezwaar. Gaat het naar de rechtbank, dan komt daar nog een traject bovenop.
Wil je weten wanneer een vergunning in jouw regio de bezwaartermijn ingaat? Elke bekendmaking van een verleende vergunning is het begin van zo’n termijn, en je kunt ze volgen. Op de pagina vergunningen per provincie en gemeente zie je hoeveel verleende vergunningen er zijn. En als je een melding wilt bij elke nieuwe verleende vergunning of aanvraag, meld je dan aan.
