Een dakkapel is een van de meest voorkomende verbouwingen in Nederland. Voor een dakdekker of dakkapelbouwer is het dagelijks werk. Voor de klant is de vraag steeds dezelfde: heb ik hier een vergunning voor nodig? Het antwoord is vaak “nee, maar”, en dat “maar” zit in de details. Hieronder staat wat er nu geldt, en wat dat betekent als je er als vakman mee te maken krijgt.
Twee toetsen, niet één
Wie een dakkapel plaatst, krijgt met twee soorten regels te maken. Het eerste is het technische deel: is de constructie veilig, voldoet het aan de eisen voor isolatie en brandveiligheid? Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, kortweg Bbl. Voor het technische deel is een dakkapel altijd vergunningvrij, ongeacht de maten en de plek op het dak. Dat staat op de pagina van het Informatiepunt Leefomgeving over vergunningvrije dakkapellen.
Het tweede is het ruimtelijke deel: past de dakkapel bij de omgeving? Dat gaat over hoogte, plek en uiterlijk. Hier zit het verschil tussen achterkant en voorkant.
De achterkant: meestal vergunningvrij
Aan de achterkant van het huis, of aan een zijkant die niet naar de openbare weg kijkt, mag een dakkapel zonder vergunning als hij aan vijf maten voldoet:
- het dak van de dakkapel is plat;
- de dakkapel is niet hoger dan 1,75 meter, gemeten vanaf de voet;
- de onderkant zit meer dan 0,5 meter en minder dan 1 meter boven de dakvoet;
- de bovenkant zit meer dan 0,5 meter onder de nok;
- de zijkanten blijven meer dan 0,5 meter van de zijkanten van het dakvlak.
Dat zijn de nationale regels volgens het Informatiepunt Leefomgeving. Wie die maten aanhoudt, hoeft voor het ruimtelijke deel geen vergunning aan te vragen. De meeste standaarddakkapellen zijn zo gemaakt.
Een voorbeeld: de familie op de Voorbeeldlaan 12 in Voorbeeldstad wil een dakkapel in het achterdakvlak, voor een extra slaapkamer. Zolang de dakkapel binnen die vijf maten blijft en het huis geen monument is, kan de bouwer gewoon beginnen. Geen aanvraag, dus ook geen bekendmaking.
De voorkant: eerst het omgevingsplan lezen
Aan de voorkant of aan een zijkant die naar de openbare weg kijkt, ligt het anders. Hier bepaalt het omgevingsplan van de gemeente of een dakkapel vergunningvrij kan. Dat is een gevolg van de Omgevingswet, die sinds 1 januari 2024 geldt. Het oude bestemmingsplan is toen onderdeel geworden van het omgevingsplan van de gemeente.
In de praktijk komt het vaak hierop neer: een dakkapel aan de voorkant is alleen vergunningvrij op plekken waar geen welstandseisen gelden, en altijd met dezelfde maten als hierboven. Of dat voor de straat van je klant zo is, verschilt per gemeente en soms per straat. Je kunt het zelf nakijken met de regels op de kaart in het Omgevingsloket, maar de zekerste weg is de gemeente bellen.
Monumenten en beschermde gezichten
Voor een monument is een dakkapel nooit vergunningvrij, en dat geldt voor rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten. Ook in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, zoals dat in het omgevingsplan is aangewezen, is een vergunning nodig. Dat staat zo op dezelfde pagina van het Informatiepunt Leefomgeving.
Voor de klant is dit meestal geen verrassing, maar het gebeurt dat een eigenaar niet weet dat zijn straat beschermd is. Vraag er dus naar voordat je een offerte uitbrengt. Een vergunning kost tijd en geld, en dat hoort in je offerte.
Wat het betekent voor jou als vakman
Een dakkapel zonder vergunning is een klus zonder papierwerk. Een dakkapel met vergunning is een klus waarvan je de aanvraag kunt zien. De gemeente maakt die bekend, met het adres en een korte omschrijving, en dan loopt de procedure.
Bij de reguliere procedure heeft de gemeente normaal 8 weken om te beslissen. Dat kan eenmalig met maximaal 6 weken worden verlengd. Hoe dat precies werkt, staat in reguliere of uitgebreide procedure: 8 of 26 weken. Na de vergunning loopt nog een bezwaartermijn van zes weken, zie bezwaar en beroep tegen een omgevingsvergunning.
Voor jou is het interessante dat een aanvraag voor een dakkapel een duidelijk teken is: hier komt werk, en de aanvrager zoekt waarschijnlijk nog een bedrijf. Wie dakkapellen plaatst, kan die aanvragen volgen. Op vergunningen voor dakkapellen in heel Nederland zie je hoeveel er worden aangevraagd en waar. Voor dakdekkers hebben we ook een eigen pagina: Vergunningwacht voor dakdekkers.
Veelgemaakte fouten
De meest voorkomende fout is dat een dakkapel “vergunningvrij” wordt genoemd zonder dat iemand de maten heeft nagelopen. Een dakkapel van 1,90 meter hoog is geen standaard dakkapel meer en valt buiten de grens van 1,75 meter. Hetzelfde geldt voor een dakkapel die tot vlak onder de nok doorloopt: de bovenkant moet meer dan 0,5 meter onder de nok blijven.
De tweede fout zit in de zijkant van het huis. Bij een hoekwoning kijkt een zijdakvlak vaak wel naar de openbare weg, en dan gelden de regels van de voorkant. Kijk dus altijd naar wat zichtbaar is vanaf de straat, niet naar de plek op het dak.
De derde fout is dat de klant denkt dat het technische deel ook geen aandacht nodig heeft. Dat deel is vergunningvrij, maar de dakkapel moet nog steeds voldoen aan de eisen voor veiligheid en isolatie. Een constructie die niet deugt, wordt niet beter van het ontbreken van een vergunning.
Wat je klant moet weten voor de offerte
Loop deze punten door voor je een prijs noemt: aan welke kant komt de dakkapel, is het huis of de straat beschermd, en past de gevraagde maat binnen de vijf grenzen hierboven? Past hij er niet in, dan is het geen drama, het wordt alleen een andere klus: met aanvraag, doorlooptijd en kans op bezwaar van de buren.
Weet je het niet zeker, wijs de klant dan op de vergunningcheck van het Omgevingsloket. En zet in je offerte wie de aanvraag doet en wie de leges betaalt, want die verschillen per gemeente.
Wil je weten welke dakkapellen er in jouw regio worden aangevraagd? Meld je aan en je krijgt een melding zodra er een aanvraag staat.
