Bomen kappen lijkt simpel: een zaag, een vrije dag, klaar. Maar er zijn gemeenten waar een boom van een bepaalde omvang niet zomaar weg mag. En wie als hovenier of boomverzorger werkt, wordt vaak als eerste gebeld door een klant die niet weet of er een vergunning nodig is. Hier is het kort en eerlijk: dat verschilt per gemeente, en daarom moet je het steeds nakijken.
Wie bepaalt de regels
Er zijn twee situaties, en ze hebben een andere regelgever. Het gaat om de bebouwingscontour houtkap. Dat is een gebied dat de gemeente zelf aanwijst in haar omgevingsplan. Het omvat in elk geval het stedelijk gebied, en de gemeente bepaalt hoe ver het daar omheen reikt.
Buiten die contour gelden de rijksregels over het vellen van houtopstand, het herbeplanten en het verhandelen van hout. Binnen de contour gelden de regels die de gemeente zelf in het omgevingsplan heeft opgenomen. Dat staat uitgelegd op de pagina van het Informatiepunt Leefomgeving over de rijksregels voor het vellen van houtopstand.
Dat verklaart waarom je de ene boom in de ene gemeente zomaar mag kappen en in de andere niet. Sommige gemeenten hebben de kapvergunning ingeperkt of afgeschaft, andere hebben hem juist aangescherpt. Ga dus nooit uit van wat je bij de vorige klant tegenkwam.
Binnen de bebouwde kom
Binnen de bebouwingscontour houtkap heb je vaak een omgevingsvergunning nodig voor het kappen van bomen, volgens het Omgevingsloket. Wat telt, verschilt per gemeente. Veel gemeenten kijken naar de soort boom, de omvang van de stam of de plek. Een jonge boom of een fruitboom valt soms buiten de regels, een oude beuk bijna nooit.
Een voorbeeld. Op de Kastanjelaan 8 in Voorbeeldstad staat een grote es die de klant wil laten rooien, omdat de wortels de oprit optillen. De eerste vraag is niet “hoe zwaar is de zaag”, maar “valt de es onder de regels van de gemeente”. Dat zoek je op in het omgevingsplan, of je belt de gemeente. Als er een vergunning nodig is, moet die er zijn voordat de eerste tak valt.
De gemeente kan bij een vergunning herplant eisen. Dat staat dan in de voorwaarden. Reken dat mee in je offerte: een nieuwe boom, de grond en de nazorg zijn werk dat bij jou kan komen.
Buiten de bebouwde kom
Buiten de contour is het een melding. Wie bomen of struiken kapt, doet meestal minstens een maand voor de start een kapmelding in het Omgevingsloket. Na het kappen heb je een herplantplicht: je plant op dezelfde grond nieuwe bomen of struiken, en dat doe je binnen drie jaar. De Ondernemersplein-pagina over bomen kappen buiten de bebouwde kom legt dat uit.
Dit raakt vooral wie met percelen, bosjes en lange erfgrenzen werkt, zoals een agrarisch bedrijf of een landgoed. Als hovenier of boomverzorger weet je dat dit werk een eigen kalender heeft: de melding moet binnen zijn, en het herplanten heeft een vaste termijn.
Wat je aan de bekendmakingen ziet
Wanneer een gemeente een kapvergunning verleent of een aanvraag ontvangt, maakt ze dat bekend. De tekst noemt de locatie, vaak alleen op straatniveau, en het aantal bomen. Voor een hovenier is dat een aanwijzing dat er werk komt: de eigenaar moet het kappen laten doen, vaak met een deadline, en zoekt een bedrijf.
Ook de verleende vergunningen zijn interessant. Een verleende kapvergunning heeft meestal een geldigheidsduur, en de eigenaar wil het werk dus op tijd laten doen. Dat maakt zo’n vergunning een lead met een deadline. Hoeveel er worden aangevraagd en waar, zie je op kappen en bomen in Nederland. Over hoe je zo’n bekendmaking omzet in een opdracht, lees je in van bekendmaking naar opdracht.
Praktische planning
Een kapklus heeft meer planning nodig dan het lijkt. Bomen en struiken zijn vaak de leefomgeving van vogels, en nesten zijn beschermd. Het is verstandig om voor je offerte na te gaan of er in de periode waarin je wilt kappen beperkingen gelden, en dat met de klant te bespreken. Waar je dit moet nakijken, hangt af van de plek en de soort, en het loont om het niet aan het toeval over te laten.
Denk ook aan de bereikbaarheid. Een grote boom tussen twee huizen vraagt om een hoogwerker, afzetting en misschien een tijdelijke verkeersmaatregel. Dat kost tijd en geld, en dat hoort in de offerte te staan voordat de klant zich verbaast over de rekening.
Het laatste punt is de afvoer. Hout moet ergens naartoe, en soms wil de klant het zelf houden. Leg dat vooraf vast, anders staat er een stam in de tuin die niemand heeft besteld.
Maak voor je begint foto’s van de boom en de omgeving, en leg vast wat de klant heeft besloten over herplant en afvoer. Komt er later een discussie met de gemeente of de buren, dan heb je een overzicht van wat er was en wat er is afgesproken.
Wat je nu doet
Wil je een klant goed adviseren, loop dan deze drie vragen langs. Staat de boom binnen of buiten de bebouwingscontour houtkap van de gemeente? Heeft de gemeente voor deze boom een vergunningplicht, en zo ja, hoe lang duurt de aanvraag? En moet er herplant plaatsvinden, en wie doet dat?
Een offerte zonder die drie antwoorden is een offerte met een gat. Zet in elk geval in de tekst dat de klant zelf verantwoordelijk is voor de vergunning, of dat jij de aanvraag verzorgt en wat dat kost.
Werk je als hovenier of boomverzorger, dan zie je op Vergunningwacht voor hoveniers en boomverzorgers hoe je kapaanvragen in jouw regio volgt. Of meld je meteen aan.
